काठमाडौं । पछिल्लो दशकमा विश्वभर नै डिप्रेसन, एन्जाइटी र तनावका समस्याहरू निकै बढेका छन्। जसका कारण मानिसहरू आफ्नो ज्यान लिने वा अरूको ज्यान लिनेसम्मको स्थितिमा पुग्ने गरेका छन्।

खुसी हुनुको अर्थ सधैँ हाँसिरहनु मात्र होइन। बाहिर हाँसिरहेका कतिपय अनुहारहरू भित्रभित्रै दुःखले पिल्सिरहेका हुन सक्छन्। 

यसमा कुनै दुईमत छैन कि दुःख र सुख भनेका एउटै सिक्काका दुई पाटा हुन्, यसबाट भाग्न सकिँदैन। तर, यी परिस्थितिहरूलाई सही तरिकाले व्यवस्थापन गर्नु नै सुखी जीवनको मूलमन्त्र हो। 

आफ्नो मनस्थितिलाई राम्रो बनाउन विभिन्न तरिकाहरू अपनाउन सकिन्छ। हरेक व्यक्ति फरक हुन्छन्, त्यसैले एउटालाई काम गरेको तरिका अर्कोलाई पनि काम गर्छ भन्ने जरुरी छैन। यहाँ केही सहज र वैज्ञानिक आधार भएका तरिकाहरू उल्लेख गरिएका छन्, जसले तपाईंलाई खुसी रहन मद्दत गर्न सक्छन्:

१. अरूको खुसीमा रमाउन सिक्नुहोस्

मानिसहरू आफ्नो दुःखले भन्दा अरूको खुसी देखेर बढी दुःखी हुन्छन् भन्ने कुरामा सायदै कसैको दुईमत होला। त्यसैले, तपाईंले गर्नुपर्ने पहिलो काम भनेको अरूको खुसीमा रमाउन आफ्नो मनलाई प्रशिक्षित गर्नु हो। जब हामी कुनै साथीको सफलता वा राम्रो खबर सुन्दा हृदयदेखि नै खुसी हुन्छौँ, तब हामी आफैँलाई पनि राम्रो महसुस हुन्छ र आपसी सम्बन्ध अझ बलियो बन्छ।

२. भौतिक वस्तुभन्दा अनुभवलाई महत्त्व दिनुहोस्

महँगा लुगा वा सामानहरू किन्नुको सट्टा राम्रा अनुभवहरू सँगाल्नमा खर्च गर्नुहोस्, जस्तै- साथीहरूसँग समय बिताउने वा नयाँ ठाउँ घुम्न जाने। यसले धेरै खुसी दिन्छ। किनभने, भौतिक सामानहरू समयसँगै पुरानो हुन्छन् वा बिग्रिन्छन्, तर मीठा सम्झनाहरूले तपाईंलाई जीवनभर मुस्कुराउने बहाना दिइरहन्छन्।

३. मानिसहरूसँग जोडिनुहोस्:

जो व्यक्तिहरूको सामाजिक सम्बन्ध राम्रो हुन्छ, उनीहरू बढी खुसी रहन्छन्। साथीभाइ, परिवार र वरपरका मानिसहरूसँग कुराकानी गर्ने र समय बिताउने गर्नाले मानसिक तनाव कम हुन्छ र खुसीको स्तर बढ्छ।

४. प्रकृतिको नजिक रहनुहोस्:

रूख-बिरुवा र हरियालीको बिचमा समय बिताउँदा मन शान्त हुन्छ। प्रकृतिले हाम्रो दिमागलाई आराम दिन्छ र तनाव कम गर्छ। हरियालीले हाम्रो मस्तिष्कलाई रिसेट गर्ने काम गर्छ। जब तपाईंलाई नराम्रो वा उदास महसुस हुन्छ, तब चारैतिर हरियाली भएको ठाउँमा केही समय बिताउनुहोस्। तपाईंले आफैँलाई हलुका र फ्रेस महसुस गर्न थाल्नुहुनेछ।

५. अरूलाई सहयोग गर्नुहोस्:

अरूलाई सहयोग गर्दा हामीलाई पनि भित्री खुसी मिल्छ। यसो गर्दा हाम्रो ध्यान आफ्ना समस्याहरूबाट हट्छ र मस्तिष्कमा ह्याप्पी हर्मोनहरू उत्पादन हुन्छन्, जसले हामीलाई राम्रो महसुस गराउँछ।

६. कृतज्ञता व्यक्त गर्नुहोस्:

हामीसँग जे जति छ, त्यसप्रति आभारी महसुस गर्नु निकै महत्त्वपूर्ण छ। यसले हामीलाई जीवनका सकारात्मक र राम्रा पक्षहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्न मद्दत गर्छ र हामी बढी खुसी रहन सक्छौँ।